Personeelstekort in de installatiebranche: meer werk verzetten met dezelfde monteurs

Bijna elk installatiebedrijf heeft meer werk dan monteurs. Werven helpt, maar de vijver is klein en iedereen vist erin. De vraag die daardoor belangrijker wordt, is een andere: hoeveel uur van je monteurs gaat nu naar werk waarvoor je geen monteur nodig hebt?

Dit artikel gaat over die uren. Waar ze naartoe gaan, hoe je dat meet, en welke vijf plekken het snelst capaciteit teruggeven. AI speelt daarin een rol, maar niet de hoofdrol: het meeste begint bij beter vastleggen en beter uitvragen.

In het kort

• De branche telde medio 2024 nog 30.600 vacatures bij een werkvoorraad van 31 weken.
• De grootste behoefte is aan zelfstandig werkende monteurs, precies de mensen die het moeilijkst te vinden zijn.
• Capaciteit lekt weg in administratie, zoeken, extra ritten en terugkomen.
• Meet twee weken hoe monteursuren worden besteed voordat je iets kiest.
• Vijf plekken leveren het snelst uren op: storingen uitvragen, werkbonnen, kennis doorzoekbaar maken, planning en de binnendienst.

De cijfers

De prognose van KBA Nijmegen voor Wij Techniek (2025) geeft een nuchter beeld:

• De technische installatiebranche had in 2024 ongeveer 151.250 werknemers in loondienst, iets minder dan in 2023.
• Medio 2024 stonden er nog 30.600 vacatures open.
• De gemiddelde werkvoorraad lag medio 2024 op 31 weken.
• De grootste personeelsbehoefte is er aan zelfstandig monteurs, gevolgd door leidinggevend monteurs, technische staf en leerling-monteurs.

Volgens het onderzoek is de lichte krimp in werknemers eerder een gevolg van vertrekkers die door het tekort niet vervangen konden worden, en dat gestegen loonkosten samen met het tekort aan vakmensen de vraag naar slimmer werken versterken. Met andere woorden: het werk is er, de mensen niet.

Waar monteursuren naartoe gaan

Een werkdag van een monteur bestaat niet alleen uit vakwerk. De uren die geen vakwerk zijn, vallen meestal in vijf groepen:

Groep	Hoe het eruitziet
Administratie	Werkbonnen, uren en materiaal invullen, foto's doorsturen, navragen beantwoorden
Zoeken	Tekeningen, handleidingen, storingscodes en de historie van de installatie opzoeken
Extra ritten	Terug naar de groothandel of de zaak omdat het verkeerde materiaal mee is
Terugkomen	Tweede bezoek omdat de storing bij het eerste bezoek niet op te lossen was
Afstemmen	Bellen met de binnendienst, de planner of een ervaren collega

Algemene percentages over hoeveel tijd dit kost, zeggen weinig over jouw bedrijf. Meet het. Laat vijf monteurs twee weken lang aan het eind van de dag kort noteren hoeveel tijd naar elke groep ging, en haal uit je planning hoe vaak een opdracht een tweede bezoek nodig had. Dat is ruw, maar het is jouw getal, en het laat zien waar je moet beginnen.

Vijf plekken die capaciteit teruggeven

1. Storingsmeldingen beter uitvragen

Een tweede bezoek kost een monteur al snel een paar uur, inclusief rijden, en schuift ander werk op. Veel tweede bezoeken ontstaan doordat bij de melding informatie ontbrak: welk toestel, welke foutcode, sinds wanneer.

Laat de klant bij de melding een foto van het typeplaatje en de foutcode sturen, via het formulier, de mail of WhatsApp. AI zet dat om naar een complete melding: merk, type, foutcode, wat de klant beschrijft, en een eerste inschatting van wat er waarschijnlijk nodig is. De planner ziet de melding compleet binnenkomen en de monteur neemt het goede onderdeel mee. De monteur stelt de diagnose; de melding zorgt dat hij dat kan bij het eerste bezoek.

2. Werkbonnen en uren zonder typen

Een werkbon die op locatie wordt ingesproken in plaats van getypt, en die direct wordt gecontroleerd op ontbrekende gegevens, scheelt de monteur tijd aan het eind van de dag en scheelt de binnendienst het navragen. Hoe je dat inricht, staat in werkbonnen digitaliseren.

3. Kennis van ervaren monteurs doorzoekbaar maken

Je ervaren monteurs worden de hele dag gebeld door jongere collega's met vragen die al eens beantwoord zijn. Dat kost twee mensen tijd.

Zet handleidingen, storingscodes, onderhoudshistorie en eigen werkinstructies op één plek en maak ze doorzoekbaar met een assistent. De monteur vraagt "foutcode E12 op dit type ketel, wat hebben we de vorige keer gedaan?" en krijgt een antwoord met de bron erbij. Dat vervangt het meelopen niet, maar het haalt de eenvoudige vragen weg bij de mensen die je het hardst nodig hebt. Voorwaarde is dat de bron betrouwbaar is; lees ook AI-hallucinaties voorkomen.

4. Planning met de juiste monteur en het juiste materiaal

Een planning die rekening houdt met certificeringen, ervaring met het type installatie en reisafstand, voorkomt ritten die niet nodig zijn. Dat is grotendeels een kwestie van goede planningssoftware en goede gegevens. AI helpt waar de planner nu leest en afweegt: de melding interpreteren, de benodigde vaardigheid en onderdelen bepalen en een voorstel doen. De planner beslist.

5. De binnendienst ontlasten

Als de binnendienst vastloopt, merken monteurs dat direct: materiaal dat niet besteld is, klanten die niet teruggebeld zijn, dossiers die ze zelf moeten aanvullen. Kijk daarom ook naar het werk op kantoor: offertes opstellen, e-mail verwerken, inkoopfacturen verwerken en het opleverdossier samenstellen.

Wat AI niet oplost

Vakwerk. Er is geen model dat een installatie aanlegt of een storing op locatie verhelpt.

Opleiden. Een leerling-monteur leert het vak van een ervaren collega op locatie. Een assistent kan de eenvoudige vragen opvangen, niet het vak overdragen.

Een rommelig proces. Als meldingen binnenkomen via vijf kanalen en niemand weet wie ze oppakt, maakt AI dat alleen sneller rommelig. Richt het proces eerst in; zie welke bedrijfsprocessen geschikt zijn voor AI.

Werkplezier en behoud. Minder administratie helpt, maar monteurs blijven om het werk, de collega's en de beloning. Dat blijft een managementvraag.

Hoe je begint

1. Meet twee weken waar monteursuren naartoe gaan, met de vijf groepen hierboven.
2. Kies één plek, waar de meeste uren zitten en die het minst afhangt van andere systemen.
3. Leg de nulmeting vast: uren per week, tweede bezoeken per maand, of wat voor die plek het juiste getal is.
4. Verander één ding en meet na negentig dagen opnieuw.

Conclusie

Het personeelstekort in de installatiebranche is structureel, en werven alleen lost het niet op. Wat je wel in de hand hebt, is hoeveel van de uren van je monteurs naar hun vak gaan. De snelste winst zit zelden in grote systemen en bijna altijd in vastleggen en uitvragen: een complete melding, een werkbon die zichzelf controleert, kennis die niet in één hoofd zit.

Wil je weten waar in jouw bedrijf de meeste uren weglekken, en wat het oplevert om dat aan te pakken? In de AI Opportunity Audit brengen we dat in vijf werkdagen per proces in kaart. Meer voor installatiebedrijven vind je op AI voor installatiebedrijven.