Begrip
Wat is process mining?
Process mining is het reconstrueren van hoe een bedrijfsproces werkelijk verloopt op basis van de gebeurtenislogs in je systemen — wie deed wat, wanneer, in welke volgorde. Het legt bloot waar doorlooptijd, herwerk en afwijkingen zitten, en verschilt daarmee van procesbeschrijvingen, die weergeven hoe het proces bedoeld was.
Wat het oplevert
Process mining beantwoordt vragen die niemand uit het hoofd kan beantwoorden:
- Hoe lang duurt dit proces werkelijk, van begin tot eind?
- Hoeveel gevallen doorlopen de standaardroute en hoeveel wijken af?
- Waar zit herwerk — welke stappen worden meer dan één keer gedaan?
- Welke afwijkende routes komen zo vaak voor dat ze eigenlijk de norm zijn?
Dat laatste is de meest waardevolle uitkomst. Processen die "een uitzondering" heten maar in 40% van de gevallen voorkomen, zijn geen uitzondering — en ze verklaren waarom automatisering op basis van de officiële beschrijving mislukt.
Waarom het in het MKB vaak niet de juiste stap is
Process mining vraagt om drie dingen die in het MKB lang niet altijd aanwezig zijn: systemen die betrouwbaar gebeurtenissen loggen, voldoende volume om patronen zichtbaar te maken, en een tool plus expertise om de analyse te doen.
Bij een proces dat honderd keer per maand voorkomt en waarvan de stappen deels in mailboxen en spreadsheets zitten, is er simpelweg geen bruikbare log. Meekijken en interviewen levert dan meer op.
Wanneer het wél loont
Bij hoge volumes in één systeem — orderverwerking in een ERP, ticketafhandeling in een servicedesk, aanvragen in een portaal — en bij een vermoeden dat het proces anders loopt dan iedereen denkt. Dan maakt process mining zichtbaar wat interviews niet boven tafel krijgen, omdat mensen hun eigen afwijkingen zelden als afwijking zien.
Veelgestelde vragen
Heb je process mining nodig voordat je AI implementeert?
Zelden in het MKB. Process mining vraagt om systemen die betrouwbaar loggen en om voldoende volume, en dat is er niet altijd. In veel MKB-bedrijven leveren een halve dag meekijken en een handvol interviews sneller hetzelfde inzicht op tegen een fractie van de kosten.
Wat is het verschil met een procesbeschrijving?
Een procesbeschrijving laat zien hoe het proces bedoeld is; process mining laat zien hoe het feitelijk loopt. Het verschil tussen die twee is meestal precies waar de tijd verdwijnt: onverwachte lussen, stappen die worden overgeslagen, gevallen die vier keer heen en weer gaan.
Verder lezen
Bedrijfsprocessen automatiseren met AI: aanpak, voorbeelden en valkuilen
Aanpak, twintig voorbeelden en de risico's: welke delen van een proces je automatiseert, wanneer AI nodig is en wanneer vaste regels beter werken.
Welke bedrijfsprocessen zijn geschikt voor AI? Praktisch selectiemodel
Beoordeel met acht criteria en een impact-effort-risicomatrix welke processen zich lenen voor AI en welke je beter nog niet automatiseert.
AI Opportunity Audit: wat het is, wanneer je er één doet, wat het oplevert
Volledige uitleg van de AI Opportunity Audit: definitie, proces, deliverables, kosten en wanneer een audit zinvol is voor jouw MKB-bedrijf.
Gerelateerde begrippen
Founder, Your Tech Club · Bijgewerkt 27 juli 2026
Benieuwd wat dit voor jouw bedrijf betekent?
In een gratis kennismaking van 15 minuten kijken we vrijblijvend mee naar je situatie.